Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Dört yaygın progresyonu Roma rakamlarıyla tanımak ve çalmak: I-V-vi-IV, vi-IV-I-V, I-IV-V ve ii-V-I. |
| 2 | Aynı progresyonu iki tonda çalmak: G (Sol) ve C (Do). |
| 3 | Bir şarkının akorlarını duyunca “bu I-V-vi-IV” diyebilmek ve onu başka bir tona taşıyabilmek. |
| 4 | 32 ölçülük etüdü 80 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | G, D, Em, C, Am, Dm ve tam barre F akorlarını temiz basabiliyorsun. |
| 2 | Pop kalıbını (D (u) D U (d) U D U) ve 3-3-2 kalıbını biliyorsun. |
| 3 | Roma rakamlarını ve bir tonun akorlarını tanıyorsun (tonun akorları dersi). |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
Önce dinle: etüdün ilk dört ölçüsünü çalmadan dinle. Bu döngüyü Seviye 1’den tanıyorsun: Dört akorlu pop döngüsü dersinde G-D-Em-C diye çalmıştın. O derste “adını Seviye 3’te koyacağız” demiştik; işte adı: I-V-vi-IV.
Bir tonun akorlarını sırayla numaralandırırsan, G majör tonunda şunu elde edersin:
| Rakam | I | ii | iii | IV | V | vi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| G tonu | G | Am | Bm | C | D | Em |
| C tonu | C | Dm | Em | F | G | Am |
Büyük harf majör, küçük harf minör akor demektir. Bu derste iii’ü kullanmıyoruz. Rakamların gücü şu: bir progresyonu rakamla bilirsen her tonda çalabilirsin. G tonundaki G-D-Em-C ile C tonundaki C-G-Am-F aynı şarkıdır, yalnızca daha yüksekte ya da alçakta.
Etüt iki yarıdan oluşur: ölçü 1-16 G tonunda, 17-32 C tonunda. Her yarıda aynı dört progresyon, aynı sırayla gelir. Tabda her akorun üstünde rakamı yazılı.
| Ölçü (G / C) | Progresyon | G tonunda | C tonunda | Kalıp |
|---|---|---|---|---|
| 1-4 / 17-20 | I-V-vi-IV | G D Em C | C G Am F | pop kalıbı |
| 5-8 / 21-24 | vi-IV-I-V | Em C G D | Am F C G | pop kalıbı |
| 9-12 / 25-28 | I-IV-V | G C D D | C F G G | 3-3-2 |
| 13-16 / 29-32 | ii-V-I | Am D G G | Dm G C C | sekizlikler, sonda birlik |
I-V-vi-IV: pop müziğinin en sevilen döngüsü. vi-IV-I-V aynı dört akordur, ama minörle başladığı için daha hüzünlü, daha “duygusal” duyulur; birçok balad ve rock şarkısı bu sırayla açılır.
I-IV-V: blues, rock’n’roll ve country’nin üç akorlu temeli. D akoru ve G-C-D dersinde G-C-D-G çalarken hissettiğin “eve dönüş” duygusu buradan gelir: V (D) gerilim kurar, I (G) dinlendirir.
ii-V-I: caz ve pop’un en güçlü “varış” hareketi. Burada sade üçlü akorlarla (triad) çalıyoruz: G tonunda Am-D-G, C tonunda Dm-G-C. 7’li akorlarla tam halini Seviye 4’te göreceksin.
Davul her progresyonun başında crash çalar; bas her akorun kök sesini sekizlik çalar, 3-3-2 bölümünde ise kalıbın üç noktasında senin vuruşlarınla buluşur.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. Rakamla düşün Metronomsuz, her progresyonu G tonunda birer ölçü birlikle çal ve akorları değil rakamları sesli söyle: “bir, beş, altı, dört”. Sonra aynısını C tonunda yap. | ||||||||||||||||||
| — | Süre: 3 dakika. | Tabı görmeden, rakamı söyleyip doğru akoru çalabiliyorsun. | ||||||||||||||||
2. G tonu (ölçü 1-16) Döngüyü 1-16’ya kur. Önce 1-8, sonra 9-16. | ||||||||||||||||||
| 60 → 80 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Her akor 1’de, 3-3-2’deki aksanlı yukarı vuruş tam 2’nin “ve”sinde. | ||||||||||||||||
3. C tonu (ölçü 17-32) Döngüyü 17-32’ye kur. Am → F ve F → C geçişlerini önce metronomsuz çalış. | ||||||||||||||||||
| 60 → 80 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Barre F 1’de hazır ve vızıltısız; kolun hiç durmuyor. | ||||||||||||||||
4. Tüm etüt ve esneme hedefi 32 ölçünün hepsini baştan sona çal. | ||||||||||||||||||
| 60 → 80 → 95 BPM. | 80 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 95 BPM’de 2 tur. | 80 BPM’de dört temiz tur. 95 BPM esneme hedefi; zorlarsa 80’de kal. | ||||||||||||||||
5. Kendin taşı Aşağıdaki tabloyu bir kâğıda çiz ve boş kutuları doldur; sonra her satırı pop kalıbıyla çal.
D tonunun akorları: I = D, ii = Em, IV = G, V = A, vi = Bm. Bm’i barre akorlar dersindeki gibi x24432 olarak bas. | ||||||||||||||||||
| — | — | D tonu sütunu doğru (D A Bm G · D G A · Em A D) ve her satırı 70 BPM’de iki tur çalabiliyorsun. | ||||||||||||||||
6. Kulak avı (isteğe bağlı) Sevdiğin üç pop şarkısını dinle. Nakaratta dört akorluk bir döngü duyarsan, onu G tonunda çalmayı dene ve I-V-vi-IV mü, vi-IV-I-V mi, yoksa başka bir şey mi karar ver. Doğru cevabı bulamasan bile bu deneme kulağını eğitir. | ||||||||||||||||||
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Rakamları akor adlarıyla karıştırıyorsun | “V” deyince hep D’yi düşünüyorsun | rakamın tona bağlı olduğunu hatırla: G tonunda V = D, C tonunda V = G. Önce tonu söyle, sonra say. |
| vi’yi majör çalıyorsun (Em yerine E) | küçük harfi gözden kaçırıyorsun | küçük harf her zaman minör: vi = Em (G’de), Am (C’de). |
| 3-3-2’de aksan 2’ye kayıyor | yukarı vuruş erken geliyor | sesli say: “1 2 VE 3 4”; aksan iki sayının tam arasında. |
| Am → F’de ritim duraksıyor | barre’yi kurmak için kol bekliyor | kolu durdurma; son “ve”deki boş tellerle zaman kazan, gerekirse ilk vuruşu barre tam oturmadan çal. |
| C tonunda F vızıldıyor | işaret parmağının yumuşak kısmı basıyor | parmağı hafif yana çevir, kemikli kenarıyla ve perde teline yakın bas. |
| ii-V-I’deki son birlikte erken bırakıyorsun | dört vuruşu saymıyorsun | 1’de çal, “2 3 4” diye say, sonra yeni bölüme gir. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| I-V-vi-IV, vi-IV-I-V, I-IV-V ve ii-V-I’yi rakamla söyleyebiliyorum. | |
| Bu dört progresyonu G ve C tonunda tabsız çalabiliyorum. | |
| G tonunda I-V-vi-IV’ün Seviye 1’deki dört akorlu döngü olduğunu biliyorum. | |
| Bir progresyonu D tonuna taşıyabiliyorum. | |
| Tüm etüdü 80 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun