Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Hedef sese tam oturan tam ve yarım bend’ler çalmak ve bu sesi kulakla kontrol etmek. |
| 2 | Tutulan bir bend’i basılı perdenin sesine pürüzsüzce bırakmak. |
| 3 | Yüzük parmağıyla ve işaret parmağıyla eşit bir vibrato yapmak. |
| 4 | 16 ölçülük soloyu 72 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | A minör pentatoniğin 1. kutusunu ve ondan birkaç lick çalabiliyorsun (Minör pentatonik 1. kutu). |
| 2 | Yarım ve tam sesi (bir perde, iki perde) ve bağın nasıl çalıştığını biliyorsun. |
| 3 | En iyisi ince telli (.009 ya da .010) bir elektro gitar. Akustikte de bend yapılır, ama çok daha zordur. |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
- ölçüyü dinle. Önce G (Sol) telinde 9. perdede normal çalınan bir E (Mi) duyuyorsun. Sonra 7. perdedeki D (Re) sesi yukarı kayarak tam o E’ye varıyor. Buna bend denir: teli klavyenin üzerinde yana itersin, tel gerilir ve ses yükselir. Gitar perdelerin “arasındaki” sesleri başka türlü çalamaz; bend’in bu kadar insan sesine benzemesi bundandır.
Bir bend’in bir hedefi vardır. Tabdaki ok ne kadar çıkacağını söyler:
| Tab işareti | Adı | Yükselme | Şunun sesi gibi |
|---|---|---|---|
full |
tam bend | bir tam ses | iki perde yukarıdaki nota |
½ |
yarım bend | bir yarım ses | bir perde yukarıdaki nota |
Hedef sesi kulakla kontrol etmek. Bu dersteki en önemli alışkanlık bu:
- Önce hedefi bas. Aynı telde iki perde yukarıdaki notayı (yarım bend için bir perde) çal ve dinle. Yapabiliyorsan mırıldan.
- Ona uyacak kadar bük. Bend’i çal ve ses aynı olana kadar it. Eksik kalırsa ekşi ve “bitmemiş”, fazla giderse zorlanmış duyulur; tam yerindeyse iki ses birbirine karışır.
- İkinci bir tel kullan. G telinde 7’deki bend için (D → E) E, B (Si) telinin 5. perdesinde de var; B telinde 8’deki bend için (G → A) A (La), ince e telinin 5. perdesinde. Bük, sonra o notayı hemen ardından çal ya da ikisini birlikte çınlat: “vav-vav-vav” diye dalgalanıyorsa henüz varmadın.
Etüt de böyle kurulu: 1-3. ölçülerde önce hedef notayı, sonra bend’i duyuyorsun.
Teknik. Yüzük parmağıyla bük; orta ve işaret parmağı aynı telde arkasında olsun, üçü birlikte itsin. Güç yalnızca parmak ucundan değil, bileği (kapı kolu çevirir gibi) döndürmekten gelir. Başparmak destek için sapın üstünden kavrayabilir. G, B ve ince e tellerinde teli yukarı (tavana doğru) itersin; G telinde 5’teki yarım bend ise işaret parmağıyla aşağı çekilir.
Tutmak ve bırakmak. Tabda sesi devam eden bend bir sonraki notaya bağla bağlanır: yeniden pena vurmazsın, teli olduğu yerde tutarsın. Ardından gelen aşağı ok bırakma demektir: teli basılı perdenin sesine yavaşça ve zamanında geri indir, parmağı telden kaldırmadan. 11. ölçü hepsini tek notada yapar: yukarı, aşağı, ikinci pena darbesi yok.
Vibrato küçük bend’lerden oluşan bir sıradır: ses biraz yükselir ve geri gelir, tekrar tekrar. Uzun bir notaya hayat veren budur. Hızı ve genişliği eşit tut; hareket bilekten gelsin. İşaret parmağıyla (8. ölçü) hareket aynı, yalnızca daha küçük. Tutulan bir bend’e de vibrato yapılır (7. ve 14. ölçü): bend’i biraz gevşet ve yeniden it.
Etüt, yavaş bir Am rock groove’u üzerinde:
| Bölüm | Ne oluyor |
|---|---|
| A (ölçü 1-4) | önce hedef, sonra bend: G ve B tellerinde tam bend, bir yarım bend, sonra bük, tut ve bırak. |
| B (5-8) | yüzükle vibrato, tutulan bend’de vibrato, işaretle vibrato. |
| C (9-16) | hepsini birleştiren bir solo; A’da geniş vibratoyla biter. |
Bu derste strum şeridi gizli; ritmi tabın altındaki kirişlerden oku.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Hedef çalışması Metronomsuz. G telinde: 9’u çal, sonra 7’yi ona kadar bük. B telinde: 10’u çal, sonra 8’i ona kadar bük. İnce e telinde: 10’u çal, sonra 8’i bük. Her bend’i yukarıda anlatıldığı gibi ikinci bir telle kontrol et. | ||
| — | Her telde 10 bend. | 10 bend’den 8’i ne eksik ne fazla, tam hedefe oturuyor. |
2. Bük ve bırak Döngüyü 1-4. ölçülere kur. | ||
| 56 → 72 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Her bend bir sonraki sekizlikten önce hedefe varıyor; 4. ölçüdeki bırakma pürüzsüz, fazladan nota yok. |
3. Vibrato Döngüyü 5-8. ölçülere kur. Vibratonu say: 72 BPM’de vuruş başına yaklaşık iki titreşim hedefle. | ||
| 56 → 72 BPM, 4’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Vibrato her uzun notada baştan sona eşit; 7. ölçüdeki bükülmüş nota aşağı düşmüyor. |
4. Tüm solo ve esneme hedefi 16 ölçünün hepsini çal. | ||
| 56 → 72 → 84 BPM. | 72 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 84 BPM’de 2 tur. | 72 BPM’de dört temiz tur. 84 BPM bir esneme hedefi. |
5. Kendi bend lick’in (yaratıcı) Döngüyü 9-12. ölçülere kur. İçinde bir bend ve bir vibrato olan iki ölçülük bir cümle kur ve bir A’da bitir. Çal, sonra ona başka bir notada biten ikinci bir cümleyle cevap ver. | ||
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Bend eksik kalıyor (hedefe varmıyor) | yalnızca parmak ucuyla itiyorsun | üç parmağı tele koy ve bilekten döndür; her seferinde önce hedef notayı kontrol et. |
| Bend hedefi geçiyor | “gidebildiğin kadar” itiyorsun | ses basılı hedefe eşit olunca dur; yarım bend yalnızca bir perde. |
| Bükerken başka teller çalıyor | büken parmaklar komşu telleri sürüklüyor | kalın telleri çalan elinin yanıyla, ince telleri işaret parmağının ucuyla sustur. |
| Bırakma fazladan bir nota ekliyor | yeniden pena vuruyor ya da parmağı kaldırıyorsun | parmak basılı kalsın, yalnızca itmeyi gevşet; bağ, yeni pena darbesi yok demek. |
| Vibrato sinirli duyuluyor | parmaktan geliyor ve hızı değişiyor | yavaşlat, eşitle, işi bileğe bırak. |
| Parmak ucun acıyor | teller kalın ya da teller klavyeden yüksek | başta bu normal; çalışmaları kısa tut, daha ince tel düşün. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Tam ve yarım bend’lerim hedef sese oturuyor. | |
| Bir bend’i basılı hedefle ya da ikinci bir telle kulakla kontrol edebiliyorum. | |
| Bir bend’i tutup yeniden pena vurmadan pürüzsüzce bırakabiliyorum. | |
| Vibratom hem yüzük hem işaret parmağıyla eşit. | |
| Tüm soloyu 72 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun