Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Akorun ne olduğunu bilmek ve bir akor diyagramını okuyabilmek. |
| 2 | Em akorunu altı tel de temiz tınlayacak şekilde basmak. |
| 3 | 16 ölçülük etüdü 60 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalmak: tam notalar, ikilikler, dörtlük aşağı vuruşlar. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | Tab okuyabiliyorsun (Tab okuma). |
| 2 | Parmak ucuyla temiz basabiliyor, parmak numaralarını biliyorsun (Basan el ve 1-2-3-4 ısınması). |
| 3 | Aşağı vuruş yapabiliyor, metronom ve sayımla çalışabiliyorsun (Nabız ve metronom). |
Açıklama
Önce dinle: oynatıcıda etüdü bir kez çal. Duyduğun dolgun, biraz hüzünlü ses tek bir notadan değil, birlikte çalan altı telden geliyor. Bu bir akor: Em.
Akor nedir? Birlikte çalınan en az üç farklı nota. Gitarda akoru genelde birkaç teli aynı anda tarayarak çalarız. Em’in altı telinde yalnızca üç farklı nota var: E (Mi), G (Sol) ve B (Si); bazıları farklı oktavlarda tekrar ediyor. Em, “E minör” diye okunur; minör akorlar kulağa genelde daha karanlık, hüzünlü gelir.
Akor diyagramı (akor kutusu). Akorun parmak haritasıdır:
- Dikey çizgiler teller: solda kalın E, sağda ince e. Gitarı karşından, sapı yukarı bakar şekilde görüyormuş gibi düşün.
- Yatay çizgiler perde telleri; en üstteki kalın çizgi eşiktir.
- Noktalar basacağın yerler; içindeki rakam parmak numarasıdır.
- Üstteki o o telin boş çalınacağını, x o telin hiç çalınmayacağını gösterir.
Oynatıcıdaki akor kutusu Em’i böyle gösterir: kalın E üstünde o; A (La) telinde 2. perdede bir nokta (2); D (Re) telinde 2. perdede bir nokta (3); G, B ve e telleri üstünde o. Akor listelerinde bu şekil kalından inceye 022000 diye yazılır. Tabda ise yukarıdan aşağı 0 0 0 2 2 0 olarak, üst üste görünür.
Em’i basmak.
- Orta parmağını (2) A telinin 2. perdesine koy.
- Yüzük parmağını (3) D telinin 2. perdesine, orta parmağının hemen yanına koy.
- İki parmak da kavisli, uçlarıyla ve perde teline yakın bassın. Avucun sapa yapışmasın.
- Altı teli birlikte, kalından inceye bir aşağı vuruşla çal. Sonra telleri tek tek çalıp hepsinin temiz çıktığını kontrol et.
Em’i 1-2 parmaklarıyla (işaret A telinde, orta D telinde) basmak da doğrudur. Seviye 1’deki Em ↔ G geçişi dersinde bu şekli kullanacaksın, çünkü G’ye geçişi kolaylaştırır. Şimdilik 2-3 ile başla; işaret parmağın boşta kalır ve şekil en rahatı budur.
Etüt ve strum şeridi. Etüt üç bölümden oluşur. A (1-4. ölçüler): her ölçüde 1’de tek bir aşağı vuruş, akor dört vuruş tınlar. B (5-8): 1’de ve 3’te. C (9-16): her vuruşta bir aşağı vuruş. Davul da seninle birlikte büyür. Tabın üstündeki strum şeridi her alt bölme için bir kutu gösterir: dolu kutu çal, soluk kutu bekle ya da kolu boşta geri getir; ok kolunun yönüdür.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Şekli kur, teli kontrol et Oynatıcıyı açmadan Em’i bas. Altı teli tek tek, kalından inceye çal; susan ya da vızıldayan teli bul ve düzelt. Sonra elini kaldır, gevşet ve yeniden bas. | ||
| — | Süre: 3 dakika. | Üst üste 5 kez, şekli 3 saniyenin altında kuruyorsun ve altı tel de temiz. |
2. A ve B bölümleri Döngüyü 1-8. ölçülere kur, sayım açık olsun. | ||
| 50 → 60 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Tam notalar dört vuruş, ikilikler iki vuruş tınlıyor; hiçbir tel susmuyor. |
3. C bölümü: dörtlük aşağı vuruşlar Döngüyü 9-16. ölçülere kur. | ||
| 50 → 60 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Her vuruş eşit güçte ve tam zamanında; kol yukarı dönerken tellere değmiyor. |
4. Bütün etüt ve esneme hedefi 16 ölçünün hepsini çal. | ||
| 50 → 60 → 70 BPM. | 60 BPM’de 4 tur üst üste hatasız; hazırsan 70 BPM’de 2 tur. | 60 BPM’de dört temiz tur. |
5. Bırak ve yeniden bas Döngüyü 13-16. ölçülere kur. Her ölçünün 4. vuruşundan sonra parmaklarını tellerden kaldır ve 1’de Em’i yeniden bas. Bu, Seviye 1’deki akor geçişlerine hazırlık. | ||
| 50 → 60 BPM. | Her tempoda 4 tur. | Akor her 1’de temiz geliyor; kol hiç durmuyor. |
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| G teli susuyor | yüzük parmağı yatık basıyor ve G teline değiyor | parmağını kavisli tut, ucuyla bas. |
| A ya da D teli vızıldıyor | parmak perde telinden uzak | parmağı perde teline yaklaştır. |
| Akor boğuk, ince teller net değil | avuç sapın altına yapışık, parmaklar düz | başparmağı sapın arkasında tut, avuçla sap arasında boşluk bırak. |
| Yalnızca birkaç tel çalıyor | pena kalın E’den başlamıyor ya da hareket çok kısa | kalın E’nin üstünden başla ve penayı altı telin üzerinden geçir. |
| Vuruşlar sert ve tırmalayıcı | pena tellere gömülüyor | penayı gevşek tut, tellere fırça gibi değ. |
| Dörtlüklerde hızlanıyorsun | sayım yok | sesli say ve ayağınla vuruşu tut. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Akorun birlikte çalınan en az üç farklı nota olduğunu biliyorum. | |
| Bir akor diyagramında telleri, perdeleri, parmak numaralarını, o ve x işaretlerini okuyabiliyorum. | |
| Em’i 2-3 parmaklarıyla, altı tel de temiz tınlayacak şekilde basabiliyorum. | |
| Strum şeridinde dolu ve soluk kutuların ne demek olduğunu biliyorum. | |
| Etüdü 60 BPM’de dört tur üst üste hatasız çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun