Hedef
| # | Bu derste hedefin |
|---|---|
| 1 | Çalan elin orta parmağıyla tap yapıp basan eldeki notaya pull-off ile inmek. |
| 2 | Tek telde tap, pull-off, hammer-on kalıbını triole ve on altılık olarak eşit çalmak. |
| 3 | Akor değiştiğinde tap notasını ve basan eli yeni akora taşımak (Am, F, G, E). |
| 4 | 20 ölçülük etüdü 80 BPM’de dört tur üst üste temiz çalmak. |
Ön koşullar
| # | Başlamadan önce yapabiliyor olmalısın |
|---|---|
| 1 | Hammer-on ve pull-off çalabiliyorsun (Hammer-on ve pull-off). |
| 2 | Triole ve on altılık sayabiliyorsun. |
| 3 | Çalınmayan telleri basan el ve palm mute ile susturmayı biliyorsun. |
| 4 | Arpejin akorun notalarını tek tek çalmak olduğunu biliyorsun. |
Bunlardan biri eksikse önce Atlas sayfasındaki ilgili kavrama göz at.
Açıklama
Önce dinle. Etüdün 13-16. ölçülerini çal. Tek bir telde, pena hiç kullanılmadan, geniş aralıklı ve hızlı akan bir arpej duyuyorsun. Bu sesin arkasında tapping var: çalan elin bir parmağı, basan elin yanına üçüncü bir el gibi klavyeye iner.
Tapping nedir? Çalan elin parmağıyla bir perdeye çekiç gibi vurursun (tap): nota pena olmadan çıkar. Sonra parmağı hafifçe yana çekerek kaldırırsın (pull-off) ve basan elin tuttuğu daha pes nota çalar. Basan el de bir hammer-on eklerse tek bir tap’ten üç nota doğar. Bu derste her şey ince e (Mi) telinde: Am için tap 12 (E), pull-off 5 (A (La)), hammer-on 8 (C (Do)). 12 ile 5 arasında yedi perde var; tek elle ulaşılamayacak bir aralık, tapping ile kolayca çalınır.
Hangi parmak? Bu derste orta parmak: pena başparmak ile işaret parmağı arasında kalır, tapping bitince pena hemen hazırdır. Bazı gitaristler işaret parmağıyla tap yapar ve penayı avuç içine saklar; ikisi de doğru, burada orta parmağı kullanıyoruz.
Tap ve pull-off nasıl yapılır?
- Parmak ucuyla, perde telinin hemen arkasına kararlı ve kısa bir hareketle vur. Yumuşak vurursan nota cılız çıkar.
- Kaldırırken parmağı dümdüz yukarı çekme: hafifçe yana, teli biraz sürükleyerek bırak. Dümdüz kaldırırsan alttaki nota çalmaz. İnce e telinde parmak klavyenin kenarından kayıyorsa yukarı (kalın tellere doğru) çekmek daha rahattır.
- Basan elin işaret parmağı tap’ten önce 5. perdede hazır bekler; pull-off ona iner. Serçe parmak 8’e hammer-on yapar, tap tekrar gelir.
Susturma. Distorsiyonla, çalmadığın teller kolayca vızıldar. Basan elin işaret parmağı ince e telini basarken alt yüzüyle B (Si) ve G (Sol) teline hafifçe dokunsun; çalan elin avuç kenarı da kalın tellerin üstünde, köprüye yakın dursun.
Tabda. Tap’li notanın üstünde T yazar. P pull-off, H hammer-on demektir. Bu derste pena hiç yok, o yüzden yön işareti de yok.
Akorlarla tapping. Kalıp hep aynı: tap, pull-off, hammer-on. Akor değişince yalnızca rakamlar değişir; üç nota da akorun notalarıdır:
| Akor | Tap | Basan el (işaret · serçe) | Notalar |
|---|---|---|---|
| Am | 12 (etütte 12 ve 17) | 5 · 8 | E · A · C (17 = tiz A) |
| F | 13 (etütte 13 ve 17) | 5 · 8 | F · A · C |
| G | 15 (etütte 15 ve 19) | 7 · 10 | G · B · D |
| E | 12 (etütte 12 ve 16) | 4 · 7 | E · G# (Sol diyez) · B |
Am’den F’ye geçerken basan el hiç kıpırdamaz; yalnızca tap bir perde yukarı çıkar. G ve E’de basan el kayar: kayışı tap tınlarken yap, böylece pull-off geldiğinde işaret parmağı yerinde olur.
| Ölçü | İçerik |
|---|---|
| 1-4 | Am: tap ve pull-off (dörtlük, sekizlik), sonra tap, pull-off, hammer-on (triole) |
| 5-8 | Am F G E, triole |
| 9-12 | Am F G E, on altılık: tap, pull-off, hammer-on, pull-off |
| 13-20 | etüt: tap iki nota arasında gidip gelir; triole, on altılık, sonra Am ile bitiş |
Bas akorun kök sesini çalar; davul yarım tempo hissinde, triole ölçülerinde hi-hat dörtlük çalar.
Alıştırmalar
| Metronom | Tekrar / süre | Geçme kriteri |
|---|---|---|
1. Yalnızca tap ve boş tel Metronom yok. Basan elini kullanma: ince e telinde 12’ye tap yap ve boş tele pull-off ile in. Sonra basan elinle 5’i tut ve aynısını yap. | ||
| — | Süre: 3 dakika. | Tap’li nota ile pull-off notası aynı güçte çıkıyor. |
2. Tek telde kalıp (ölçü 1-4) Döngüyü 1-4’e kur. Dörtlükten sekizliğe, sonra trioleye geçişi hisset. | ||
| 50 → 80 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Triolede üç nota eşit; tap her vuruşun tam başında. |
3. Akorlarla, triole (ölçü 5-8) Döngüyü 5-8’e kur. Kayışları tap tınlarken yap. | ||
| 50 → 80 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Akor değişimlerinde boşluk ya da fazladan nota yok. |
4. On altılık (ölçü 9-12) Döngüyü 9-12’ye kur. Sayımı “1 e ve a” olarak değiştir. | ||
| 50 → 80 BPM, 5’er artır. | Her tempoda 4 tur. | Dört nota eşit; ikinci pull-off (serçeden işarete) kaybolmuyor. |
5. Tüm etüt ve esneme hedefi 20 ölçünün hepsini çal. | ||
| 50 → 80 → 100 BPM. | 80 BPM’de 4 tur üst üste temiz; hazırsan 100 BPM’de 2 tur. | 80 BPM’de dört temiz tur. 100 BPM bir esneme hedefi; vızıltı artıyorsa 80’de kal. |
6. Kendi tapping melodin (yaratıcı görev) Gitar kanalını sustur ve 13-16’yı döngüye al. Basan el kalıbını aynı bırak, ama tap notalarını kendin seç: her akorun notalarından (tablodaki notalar) birini ince e telinde bul ve tap’le. | ||
| — | — | Kendi tap melodini iki tur boyunca akor değişimlerini kaçırmadan çalıyorsun. |
Sık yapılan hatalar
| Belirti | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Tap’li nota cılız | vuruş yumuşak ya da perde telinden uzak | parmak ucuyla, perde telinin hemen arkasına kararlı vur. |
| Tap’ten sonra pull-off notası çalmıyor | parmak dümdüz yukarı kalkıyor | kaldırırken teli hafifçe yana sürükle. |
| Başka teller vızıldıyor ya da tınlıyor | susturma yok | basan elin işaret parmağı alt telleri, çalan elin avuç kenarı kalın telleri sustursun. |
| Hammer-on zayıf ya da geç | serçe parmak yavaş iniyor | serçeyi kararlı ve zamanında indir; bu notayı ayrıca, yavaş tempoda çalış. |
| Akor değişiminde pull-off boşa düşüyor | basan el geç kayıyor | kayışı tap tınlarken yap. |
| Triole on altılığa dönüyor ya da hızlanıyor | sayım içeriden takip edilmiyor | “bir ve a” diye sesli say, tap her zaman “bir”de. |
| Uzak tap’lerde (17, 19) yanlış perdeye vuruyorsun | yalnızca parmak uzanıyor | bütün eli kaydır ve vurmadan önce noktaya bak. |
Kontrol listesi
| Yapabiliyorum | Madde |
|---|---|
| Orta parmakla tap yapıp pull-off ile basan eldeki notaya inebiliyorum. | |
| Tap, pull-off, hammer-on kalıbını triole ve on altılık olarak eşit çalabiliyorum. | |
| Çalınmayan telleri iki elimle de susturabiliyorum. | |
| Akor değişince tap notasını ve basan eli zamanında taşıyabiliyorum. | |
| Tüm etüdü 80 BPM’de dört tur üst üste temiz çalabiliyorum. |
İşaretlediğin dersler ve gördüğün kavramlar yalnızca bu tarayıcıda saklanır; hesap yok. Senin yolun